Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
23 / 5 / 2020

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Η σειρά κινουμένων σχεδίων Masters of the Universe – επίσης γνωστή ως He-Man – ήταν μια σειρά φτιαγμένη από τη Mattel για να υποβοηθήσει στο να πουληθούν κουκλάκια που απεικόνιζαν πολεμιστές και τέρατα. Ήταν ένα καθαρά καπιταλιστικό κόλπο, μπορείς να πεις, για εμπορικούς λόγους.

Όμως πολλοί εξακολουθούν να θυμούνται αυτή τη σειρά, πράγμα το οποίο άνετα βλέπεις στο Διαδίκτυο από το πλήθος των εικόνων που κυκλοφορούν με τον Χι-Μαν, τους εχθρούς του, και τους φίλους του. Η σειρά δεν έχει ξεχαστεί. Αν μη τι άλλο, έχει πλέον αναβιβαστεί στο επίπεδο του καλτ.

Κι αυτό ίσως να μην είναι τυχαίο.

Ναι, ξέρω, έχει πολλά άσχημα, ορισμένα από τα οποία είναι: ότι κανένας ποτέ δεν σκοτώνεται παρότι γίνονται δεκάδες μάχες· ότι δίνεται συνήθως η εύκολη λύση της γροθιάς ενός υπερανθρώπου· ότι οι πλοκές είναι απλοϊκές, έως και ανόητες μερικές φορές· ότι, στο τέλος κάθε επεισοδίου, έχει εκείνα τα αστεία ηθικά διδάγματα.

Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η σειρά υποτίθεται πως είναι παιδική. Σε παιδικές σειρές δεν έχουμε θανάτους και οι πλοκές δεν μπορεί να είναι και τόσο σπουδαίες. Επίσης, έχουμε ηθικά διδάγματα – δυστυχώς (“παιδιά, γι’αυτό δεν πρέπει ποτέ να εμπιστεύεστε τους αγνώστους!” “παιδιά, πάντα να δίνετε μια δεύτερη ευκαιρία στους άλλους”· “ποτέ να μη λέτε ψέματα, γιατί μπορεί να μπλέξετε άσχημα!” κτλ κτλ).

Το γεγονός ότι μπορούν και μεγαλύτεροι να παρακολουθήσουν τη σειρά και να την απολαύσουν είναι, όμως, αξιοσημείωτο. Πάω στοίχημα, μάλιστα, πως πλέον κυρίως μεγαλύτεροι είναι που βλέπουν αυτή τη σειρά.

Οι πλοκές είναι όντως απλοϊκές, αλλά μέσα σε 20 λεπτά που είναι το κάθε επεισόδιο, τι πλοκές να περιμένεις; Ειδικά από τη στιγμή που πρέπει να είναι αυτοτελείς… Είναι πολύ δύσκολο να έχεις καλύτερες πλοκές μέσα σε τόσο λίγο χρόνο. Εξαίρεση ίσως να αποτελεί η σειρά Thundarr the Barbarian που, για τον λίγο χρόνο (20’ πάλι), οι ιστορίες είναι αξιοσημείωτα καλές.

Κατά τα άλλα, το Masters of the Universe περιλαμβάνει διάφορα παράξενα σκηνικά και ευφάνταστες ιδέες που νομίζω πως μπορεί περισσότερο να εκτιμήσει ένας μεγαλύτερος παρά ένα παιδί. Συνδυάζει πάρα πολλά στοιχεία με τρόπο που σήμερα δεν συμβαίνει παρά μόνο σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις. Συνδυάζει μύθους, μαγεία, παραδοξότητες, παράξενη τεχνολογία, άλλες διαστάσεις, άλλους πλανήτες, ασυνήθιστα σκάφη και τεχνουργήματα, εφιαλτικά όντα – πραγματικά, ό,τι μπορείς να φανταστείς. Καθόλου άσχημα για μια παιδική (;) σειρά.

Επίσης, έχει κανείς προσέξει τους αρχετυπικούς συμβολισμούς στο Masters of the Universe; Ο Πρίγκιπας Άνταμ είναι ο Απλός Άνθρωπος που, μέσω ενός μαγικού στοιχείου (του ξίφους του και της Δύναμης του Γκρέισκαλ), μεταμορφώνεται στον Υπερβατικό Άνθρωπο, στον Χι-Μαν. Και ο Χι-Μαν δεν είναι απλά ένας τυχαίος ζούπερμαν· μοιάζει πολύ περισσότερο με τον αρχετυπικό ιππότη. Κατά πρώτον, είναι το σπαθί, που θυμίζει φυσικά το Εξκάλιμπερ και παρόμοια μαγικά σπαθιά. Κατά δεύτερον, παρατήρησε το σύμβολο στο στήθος του Χι-Μαν. Είναι ένας σταυρός. Ο κλασικός σταυρός των ιπποτών. Κανονικά, ένα τέτοιο σύμβολο δεν θα έπρεπε να έχει καμια θέση σ’έναν άλλο πλανήτη, μακριά από τη Γη. Όμως ο Χι-Μαν το έχει επάνω του. Είναι καθαρά συμβολικό.

Ο Χι-Μαν δείχνει τον απλό άνθρωπο που, μέσω υπερβατικής βοήθειας (όπως η πίστη, η μαγεία, ή οτιδήποτε άλλο), μεταμορφώνεται στον υπερβατικό άνθρωπο. Ακόμα ένα κλασικό concept, που υπάρχει παντού στον μυστικισμό και στις ιπποτικές παραδώσεις.

Επίσης, ο Σκέλετορ δεν είναι ένας οποιοσδήποτε κακός. Είναι ο Θάνατος, ουσιαστικά. Κοίτα τον πώς είναι. Μια κουκούλα κι ένα κρανίο μέσα. Μόνο το δρεπάνι τού λείπει. Αντί γι’αυτό, έχει το ραβδί του.

Ο Σκέλετορ – ο Θάνατος – είναι ο αιώνιος αντίπαλος του ιππότη. Θυμάσαι την 7η Σφραγίδα; Ο ιππότης πολεμά τον θάνατο, ξανά και ξανά. Ο Θάνατος δεν μπορεί να ηττηθεί· σαν τον Σκέλετορ παρουσιάζεται συνεχώς ως το αντίπαλο δέος.

Ο Ιππότης πάντα αντιμετωπίζει τον Θάνατο, και πρέπει να τον υπερνικά.

Ο Σκέλετορ κρατά ένα ραβδί που στην κορυφή του έχει το κρανίο ενός κριαριού – κλασικό σατανικό σύμβολο του Κακού.

Και πολλοί από τους υπόλοιπους χαρακτήρες της σειράς μοιάζουν επίσης με αρχετυπικές φιγούρες. Αλλά όχι τόσο όσο ο Χι-Μαν και ο Σκέλετορ.

Τελευταία (το 2000) είχαν βγάλει ακόμα μια σειρά με τον Χι-Μαν, πιο σύγχρονη από την παλιά. Αλλά δεν ήταν καλή. Δεν έχει την ίδια χάρη με την παλιά, γιατί επιχειρεί να πάρει τον εαυτό της πιο σοβαρά, ενώ η παλιά σειρά δεν παίρνει τον εαυτό της σοβαρά. Το ξέρεις ότι είναι ένα παραμύθι· δεν περιμένεις τίποτα πιο “ψαγμένο”. Τέτοιου είδος θεματολογίες απλά χαλάνε όταν προσπαθείς να τις κάνεις πιο ψαγμένες, διότι είναι, στη βάση τους, παραμύθια. Δεν μπορούν να σταθούν αλλιώς. Ωστόσο, από αυτό το παραμύθι λαμβάνεις κάτι πολύ ευφάνταστο και ψυχαγωγικό. Παρότι απλοϊκό, δεν είναι χαζό. Κι αυτό δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί.

Πάρε για παράδειγμα άλλες σειρές κινουμένων σχεδίων, πιο παλιές και πιο σύγχρονες, και θα καταλάβεις τι εννοώ.

 

 

Επίσης . . .

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουνίου (15/6)


HWdetails, πρόγραμμα που δείχνει τα χαρακτηριστικά του PC — Συνέντευξη με τον John Coulthart (τέχνη) — The Necromancers του Robert Hugh Benson (δωρεάν βιβλίο) — William Brodie, Robert Louis Stevenson, Dr. Jekyll and Mr. Hyde — Συμβουλές από τον Μεσαίωνα — Helmut Wenske (τέχνη ) — Τι σχήμα έχει πραγματικά η Γη; — Karl Edward Wagner (μέρος δεύτερο: πέρα από τον Kane) — Από ψυχεδελική εμπειρία σε μαθηματικό πρόβλημα — John Blanche (τέχνη, Warhammer) — Ένα ντοκιμαντέρ για την «επιδημία» των κατά συρροήν δολοφόνων στις ΗΠΑ (1950-1999) — Πολλά ακόμα ρέουν στο LinX...

 

Επιλογές Ιουνίου (10/6)


Michelle Avery Konczyk (τέχνη) & Έργα τέχνης με μάσκες & Book of the Three Dragons & Τα ζωόφυτα του Μεσαίωνα & Μυστηριακά δάση (φωτογραφίες) & Φανταστική λογοτεχνία το 1928-29 (όχι μία από τα ίδια) & Kane, του Karl Edward Wagner (acid gothic!) & Marilyn Monroe (σε φανταστικές και εξωτικές περιπέτειες!) & Οι «δουλέμποροι της τρίτης χιλιετίας» στον Ιταλικό Νότο («έκαψαν ζωντανούς εργάτες γιατί δεν είχαν χρήματα να πληρώσουν τα μεταφορικά τους») & το PDP-1 (ιστορικό κομπιούτερ από το 1959) & Πώς να Σκοτώνεις: Ένας Οδηγός για Αστικούς Δολοφόνους (1973-1984) & Σπίτια και χωριά που εμφανίζονται και εξαφανίζονται & Ένας σχολιασμός του είδους New Weird & Η κατάρρευση του φουτουρισμού & Ακόμα περισσότερο έρχονται στο LinX!